30 Eylül 2005

Yeni (Vâlide) 1663

Sekizinci durağımız Eminönü Yeni Vâlide Cami.
17. yüzyılda yepyeni imiş, adı Yeni Cami kalmış.
Trenle Sirkeci'ye ya da vapurla Eminönü'ne gelen
turistlerin ve taşralıların göreceği ilk büyük cami.

Camiyi 70 yıl aralıkla iki ayrı vâlide sultan yaptırmış.
Üçüncü Mehmed'in annesi Safiye Sultan başlatmış,
Dördüncü Mehmed'in annesi Turhan Sultan bitirmiş.
Açılışı 1663.

Mimarisi hakkında Şehzâde camisinde söylenenler geçerli:
> Cami dört yarım kubbe planı ile yapılmış, ferah ve aydınlık.
> Pâye ya da fil ayağı denilen dört dev sütun ustünde duruyor.
> Bu plan daha sonra Sultanahmet, Yeni ve Fatih camilerinde
> aynen uygulanmış.

Camiye girerken, açık olduğundan şüpheye düşecek kadar karanlık
ve sessizdi. Cemaat otuz kişiyi geçmedi. Namazdan önce ayet
okunmadığı gibi müezzinliği de cemaatten birisi yaptı.
Fakat namazdaki kıraat çok güzeldi.
Birinci rekatta Fecr suresi:
yâ eyyetuhen-nefsul-mutmainne, irci'î ilâ rabbiki râdiyeten mardiyye
http://groups.google.com/group/tesnim/browse_thread/thread/2dc3c3f92e59ecc5/
İkinci rekatta Beled suresi:
elem nec'al lehû 'ayneyn, velisânen veşefeteyn

Duvarlar tavana kadar mavi çini kaplı.
Ön duvarda büyük harflerle Fâtiha suresi yazılmış.
Mihrabın iki yanında başka yazılar:
subhânallâhi vel-hamdu lillâhi velâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber
velâ havle velâ quvvete illâ billâhil-'aliyyil-'azîm
(sağ taraftakileri okuyamadım)

Sol önde, doğu köşesinde hünkâr mahfili var. Caminin yanındaki
bir
rampada hünkâr kasrının özel girişi var, kasr şu anda tamir görüyor.