Fatih 1470/1771

Sultan Fatih'in yaptırdığı 1470'de tamamlanan bu külliye, Osmanlı'da yapılan en geniş ve gelişmiş külliye. 1776 depreminde cami yıkılmış ve 3. Mustafa tarafından beş sene içinden yeniden yapılmış. Böylece, yer olarak en eski Selâtin Camisi iken, çok daha yeni bir bina olmuş.

Külliyede sekiz medrese, imaret, hastane, kervansaray, hamam ve türbeler varmış. Yaklaşık 100 dönüm bir alan içinde Dördüncü tepenin zirvesine kurulmuş. Cami, Sinan'ın Şehzade Camisinde uyguladığı dört yarım kubbe planı ile yapılmış, ferah ve aydınlık. Mihrabın iki yanında Fetih suresinden ayetler, solda bir kürsü var. Kürsünün üstünde de meşhur fetih hadisi. Sol tarafında kenarları kapalı, güzel bir hünkar mahfili. Orta kapının üstünde bir balkon, yukarıda dev bir levha:
hasbunallâhu veni'mel-vekîl ni'mel-mevlâ veni'men-nasîr

Hiçbir camide duymamıştım, namazdan önce Bakara'nın son iki ayeti okundu. Namazda Zumer suresi 41-53. Sonra istigfar ve salavat. Yedi kere "hasbunallâh". Duadan sonra da Fetih suresi okundu. Galiba burada her sabah tekrarlanıyor.

Fatih'in türbesini dışarıdan ziyaret ettik, henüz kapalıydı. Türbenin yanında, caminin doğu köşesinde hünkar kasrı ve giriş rampası var. Büyük kapının üstünde bir hadis:
men benâ lillâhi mesciden benallâhu lehû beyten fil-cenne
Kim Allah için bir mescid bina ederse, Allah ona cennette bir ev bina eder